Filtr złożony to jedno z rozwiązań zastosowanych w systemie filtracji powietrza klimatyzatora MDV Glory – nowego modelu ściennego split marki MDV, który wkrótce trafi do sprzedaży w Polsce. W odróżnieniu od filtrów jednomateriałowych, filtr złożony łączy w jednym elemencie trzy niezależne media filtracyjne: katalityczne, węglowe oraz z jonami srebra. Każde z nich działa na inny rodzaj zanieczyszczeń. W tym artykule omawiamy mechanizm działania każdej z warstw, ich wzajemne uzupełnianie się oraz miejsce filtra złożonego w całym systemie filtracji MDV Glory.
Czym jest filtr złożony i jak różni się od filtrów jednomateriałowych?
Filtr złożony to element filtracyjny zawierający więcej niż jedno medium aktywne – w przypadku MDV Glory są to trzy: medium katalityczne, węgiel aktywny i medium z jonami srebra. Każde z tych mediów zatrzymuje lub neutralizuje inną kategorię zanieczyszczeń powietrza, co sprawia, że filtr złożony działa na szerszy spektrum substancji niż filtr zbudowany z jednego materiału.
Filtry jednomateriałowe – na przykład sam węgiel aktywny lub sama siatka mechaniczna – są skuteczne w swojej konkretnej kategorii zanieczyszczeń, ale nie adresują pozostałych. Połączenie kilku mediów w jednym elemencie to rozwiązanie stosowane w urządzeniach klimatyzacyjnych wyższej klasy, które umożliwia jednoczesną filtrację mechaniczną, chemiczną i biologiczną bez konieczności instalowania kilku oddzielnych modułów filtracyjnych.
W systemie filtracji MDV Glory filtr złożony stanowi ostatnią – trzecią – warstwę filtracyjną, przez którą przepływa powietrze po przejściu przez filtr siatkowy wysokiej gęstości i filtr bioHEPA.
Jaka jest kolejność warstw filtracyjnych w MDV Glory?
Powietrze w jednostce wewnętrznej MDV Glory przechodzi kolejno przez trzy warstwy filtracji:
- Filtr siatkowy wysokiej gęstości – wyłapuje największe cząstki: kurz, włosy, sierść zwierząt, większe pyłki
- Filtr bioHEPA – zatrzymuje drobniejsze cząstki mechaniczne i zanieczyszczenia biologiczne
- Filtr złożony (katalityczny + węglowy + jony srebra) – neutralizuje zanieczyszczenia chemiczne, zapachy i mikroorganizmy, które przeszły przez poprzednie warstwy
Taka kolejność jest logicznie uzasadniona: każda następna warstwa działa na coraz drobniejsze lub trudniejsze do usunięcia zanieczyszczenia, a wstępna filtracja mechaniczna chroni bardziej zaawansowane media filtracyjne przed przedwczesnym nasyceniem dużymi cząstkami.
Medium katalityczne – jak działa i na jakie zanieczyszczenia jest skuteczne?
Kataliza to proces chemiczny, w którym substancja – katalizator – przyspiesza przebieg reakcji chemicznej bez trwałego zużywania się. W filtrach powietrza media katalityczne stosowane są do rozkładu określonych substancji chemicznych obecnych w powietrzu – przede wszystkim lotnych związków organicznych (VOC, Volatile Organic Compounds) oraz niektórych nieorganicznych zanieczyszczeń gazowych.
Lotne związki organiczne to szeroka kategoria substancji chemicznych, które parują w temperaturze pokojowej i mogą być obecne w powietrzu pomieszczeń zamkniętych. Ich źródłami są m.in. farby, lakiery, kleje, środki czystości, materiały wykończeniowe, meble z płyt wiórowych i MDF, a także produkty spalania (np. dym papierosowy). Niektóre VOC mają udokumentowane działanie drażniące na błony śluzowe i drogi oddechowe.
Karta produktu MDV Glory nie precyzuje, które konkretnie związki chemiczne są rozkładane przez medium katalityczne ani z jakiego materiału jest ono wykonane. W tym artykule opieramy się wyłącznie na informacji zawartej w dokumentacji produktu, która wymienia medium katalityczne jako jeden ze składników filtra złożonego.
Węgiel aktywny – pochłanianie zapachów i substancji chemicznych
Węgiel aktywny (zwany też aktywowanym) to jedna z najszerzej stosowanych substancji filtracyjnych w urządzeniach oczyszczania powietrza i klimatyzatorach. Jego skuteczność wynika z wyjątkowo rozbudowanej struktury porowatej – jeden gram węgla aktywnego może mieć łączną powierzchnię wewnętrzną rzędu setek metrów kwadratowych. Na tej rozległej powierzchni zachodzi adsorpcja – proces przyłączania cząsteczek substancji chemicznych do powierzchni węgla.
Węgiel aktywny jest skuteczny przede wszystkim wobec:
- Nieprzyjemnych zapachów (gotowania, dymu, środków chemicznych, zwierząt)
- Lotnych związków organicznych (VOC)
- Niektórych gazów nieorganicznych
Węgiel aktywny działa adsorpcyjnie – nie niszczy pochłoniętych substancji, lecz je zatrzymuje na swojej powierzchni. Oznacza to, że medium węglowe ma ograniczoną pojemność adsorpcyjną i z czasem nasyca się pochłoniętymi substancjami. Po nasyceniu filtr traci skuteczność i wymaga wymiany. Harmonogram wymiany filtra złożonego w MDV Glory należy ustalić z dystrybutorem lub serwisantem – karta produktu nie podaje szczegółowych danych w tym zakresie.
Czy węgiel aktywny usuwa zanieczyszczenia biologiczne?
Nie. Węgiel aktywny pochłania substancje chemiczne i zapachy, ale nie jest skuteczny wobec bakterii, wirusów ani pleśni w takim sensie, w jakim działają filtry HEPA lub media bakteriobójcze. W systemie filtracji MDV Glory za zanieczyszczenia biologiczne odpowiadają przede wszystkim filtr bioHEPA i medium z jonami srebra – węgiel aktywny pełni rolę uzupełniającą, adresując zanieczyszczenia chemiczne i zapachowe.
Jony srebra – właściwości antybakteryjne w filtrze klimatyzatora
Jony srebra (Ag⁺) to naładowane elektrycznie atomy lub cząsteczki srebra, które mają udokumentowane właściwości antybakteryjne. Srebro i jego jony zaburzają procesy metaboliczne bakterii, co ogranicza ich przeżywalność i namnażanie się. Jony srebra są stosowane m.in. w opatrunkach medycznych, powłokach na instrumentach medycznych i urządzeniach do uzdatniania wody.
W filtrze klimatyzatora MDV Glory medium z jonami srebra pełni funkcję uzupełniającą wobec filtra bioHEPA – jego zadaniem jest ograniczanie aktywności mikroorganizmów, które mogłyby gromadzić się na powierzchniach filtra lub przenikać do powietrza nawiewanego do pomieszczenia.
Ważne zastrzeżenie: karta produktu MDV Glory nie podaje parametrów skuteczności medium z jonami srebra – takich jak procentowa redukcja określonych szczepów bakterii czy czas ekspozycji potrzebny do osiągnięcia określonego efektu. Oceniając skuteczność tego rozwiązania, należy opierać się na dokumentacji technicznej udostępnianej przez producenta lub dystrybutora, a nie wyłącznie na samej nazwie medium.
Samoczyszczenie jednostki wewnętrznej a trwałość systemu filtracji
MDV Glory wyposażono w funkcję samoczyszczenia jednostki wewnętrznej. Po wyłączeniu klimatyzatora urządzenie uruchamia cykl suszenia wymiennika ciepła – wentylator pracuje przez pewien czas bez chłodzenia, osuszając wilgotne powierzchnie wymiennika. Wilgotny wymiennik jest środowiskiem sprzyjającym rozwojowi pleśni i bakterii, które mogą następnie przedostawać się do powietrza nawiewanego przez klimatyzator.
Samoczyszczenie wymiennika jest rozwiązaniem uzupełniającym wobec systemu filtracji – nie zastępuje regularnej konserwacji filtrów, ale ogranicza tempo ich zanieczyszczania i ryzyko wtórnego zanieczyszczenia powietrza przez mikroflorę rozwijającą się na wilgotnym wymienniku.
Filtr siatkowy wysokiej gęstości – pierwsza warstwa filtracji MDV Glory – jest filtrem usuwalnym i nadającym się do czyszczenia. Pozostałe filtry (bioHEPA i złożony) wymagają wymiany po określonym czasie użytkowania. Szczegółowe zalecenia dotyczące konserwacji filtrów należy uzyskać od dystrybutora lub certyfikowanego serwisanta.
Jonizator jako uzupełnienie systemu filtracji
Poza filtrem złożonym MDV Glory wyposażono w jonizator – urządzenie wytwarzające jony ujemne. Jony ujemne przyłączają się do naładowanych dodatnio cząstek zanieczyszczeń (pyłu, alergenów, niektórych drobnoustrojów), powodując ich agregację i opadanie lub ułatwiając ich wychwycenie przez filtry mechaniczne.
Jonizator i filtr złożony działają jako uzupełniające się elementy systemu filtracji: jonizator wspiera skuteczność wychwytywania cząstek mechanicznych przez filtry, natomiast filtr złożony adresuje zanieczyszczenia chemiczne i biologiczne, na które jonizowanie powietrza nie ma bezpośredniego wpływu.
Pełna dokumentacja techniczna MDV Glory, w tym szczegółowy opis systemu filtracji, dostępna jest w karcie produktu MDV Glory w formacie PDF.
Aktualne informacje o dostępności urządzenia w sprzedaży i warunkach gwarancji publikuje Aircon Sp. z o.o. – generalny przedstawiciel marki MDV w Polsce.
Podsumowanie – jak trzy media filtracyjne uzupełniają się w filtrze złożonym MDV Glory?
Filtr złożony zastosowany w MDV Glory łączy trzy niezależne mechanizmy działania: medium katalityczne wspierające rozkład wybranych substancji chemicznych, węgiel aktywny pochłaniający zapachy i lotne związki organiczne oraz medium z jonami srebra ograniczające aktywność mikroorganizmów. Każde z mediów adresuje inną kategorię zanieczyszczeń, a ich połączenie w jednym elemencie filtracyjnym pozwala na jednoczesne działanie na substancje chemiczne, zapachowe i biologiczne.
Filtr złożony jest trzecią warstwą w trójstopniowym systemie filtracji MDV Glory – pracuje po filtrze siatkowym i filtrze bioHEPA, uzupełniając ich działanie o filtrację chemiczną i biologiczną. Skuteczność całego systemu zależy od regularnej konserwacji filtrów – w szczególności wymiany mediów węglowego i bioHEPA po ich nasyceniu lub upływie żywotności określonej przez producenta. Szczegółowe zalecenia serwisowe warto ustalić z dystrybutorem przed uruchomieniem instalacji.
